Ko je kumovao nazivu "Srpska Atina"?

Ko je kumovao nazivu "Srpska Atina"?

Još je Vuk Karadžić 1817. godine rekao o Novom Sadu da je “najveće Srpsko opščenstvo u svijetu”, znajući da su u to vreme većinu stanovništva činili Srbi, a imali su i najveći broj učenih ljudi. Sa punim pravom se pričalo da je da je ovaj grad “otečenstvo učenih Srbalja”. U ono vreme krem Srpskog kulturnog miljea se iz Budima, Pešte i Sentandreje pomera na jug, a zadržava se oko polovine XIX veka u Novom Sadu i to na duže vreme i upravo tada on dobija naziv “Srpska Atina”.

 

Piše: Zoran Knežev, hroničar i publicista

 

Novi Sad je ne samo kulturno, nego i političko središte celog Srpstva, a najznačajniji je bio narodni pokret, koji je predvodio dr. Svetozar Miletić. Njegov list “Zastava” imao je jak uticaj na javno mnenje ne samo među Srbima u Ugarskoj, već i u svim srpskim zemljama. Matica srpska, koja se 1864. godine preselila iz Pešte u Novi Sad, bila je u pravom smislu matica za prosvetiteljski i kulturni preporod.

Često se pitamo kada je i ko prvi put upetrebio taj naziv “Srpska Atina”.

Bilo je više različitih tumačenja, ali se svi istoričari uglavnom oslanjaju na nalaz Ljubomira Lotića, književnika i dugogodišnjeg službenika Matice srpske. On kaže da je tragao za poreklom ovog imena i razgovarao sa mnogim starim novosađanima i došao je do profesora novosadske gimnazije i funkcionera Matice srpske Milana A. Jovanovića - Babe.

Stari profesor je govorio da je “kum” simboličnog naziva Novog Sada bio Novosađanin Stevan Jelinić Ćebende.

Kao vatreni pristalica Miletića i narodnjaka, on je često sedeo u kafanama sa vođom srpskog narodnog pokreta i navodno je u jednom razgovoru, dok se govorilo o Novom Sadu, dok je gradonačelnik bio Miletić, uporedio je Novi Sad sa Atinom.

Koliko se zna, Jelinić je bio zanatlija, mesar po struci, a u knjizi Matičinih članova navodi se kao “arendator”.

Ostaje dilema da li se taj naziv koristio i pominjao pre njega, ali do danas poznatim izvorima, imena ovom gradu su dali Marija Terezija i Stevan Jelinić Ćebenda, koji su takoreći i kumovi Novom Sadu.

Oceni vest:
6
52

* Sva polja su obavezna

Pošalji fotografiju uz komentar (do 2MB)
  • Veljko

    pre 1251 dan i 1 sat

    "Ostaje dilema da li se taj naziv koristio i pominjao pre njega, ali do danas poznatim izvorima..."
    Lepo bi bilo da nas autor, kad već spominje "poznate izvore", uputi koji su da i mi koji se bavimo istorijom možemo to da pročitamo.

    Oceni komentar:
    1
    5
  • Mila Beck

    pre 993 dana i 12 sati

    Ako su naši stari bili u stanju da kamem po kamen presele kulturni i storijski spomenik (npr. crkvu Sv. Marka) kad se "našla na putu" plana novih ulica, zar to nismo mogli i mi. Zar je rušenje istorije jedinini način stvaranja novog. I koliko je to vredno ako time gubimo identitet?

    Oceni komentar:
    0
    2
novorođenčad gradsko groblje betanija isključenja struje horoskopski znaci jkp novosadska toplana bez vode jkp lisje Elektrodistribucija Novi Sad bebe detelinara elektrovojvodina novosadsko porodilište servisne informacije novi sad bez struje horoskop sahrana servisne informacije JKP Vodovod i kanalizacija nevreme Vreme u Novom Sadu raspored sahrana novi sad novosađani matičar novi sad isključenje vode sahrane Isključenje struje javno komunalno preduzeće vodovod i kanalizacija Republički hidrometeorološki zavod klinika za ginekologiju i akušerstvo