FOTO: Muzej pčelarstva i vinska kuća čuvaju porodičnu tradiciju dugu nekoliko  vekova

FOTO: Muzej pčelarstva i vinska kuća čuvaju porodičnu tradiciju dugu nekoliko vekova

Muzej pčelarstva porodice Živanović u Sremskim Karlovcima jedan je od prvih privatnih muzeja na području bivše Jugoslavije. Posvećen je pčelarskoj tradiciji porodice dugoj 157 godina i rodonačelniku savremenog pčelarstva u ovom delu Starog kontinenta, Jovanu Živanoviću. Ima dve različite priče koje baštini i čuva od zaborava: jedna je o pčelarstvu, a druga o vinogradarstvu i vinarstvu.

Sadašnji upravnik i kustos porodičnog muzeja je Žarko Živanović, a oformio ga je njegov otac Borivoj 1968. godine. Namera je bila da se sačuva uspomena na dedu Jovana, čuvenog profesora Karlovačke gimnazije i karlovačke Bogoslovije koji je bio naučnik, književnik, novinar, pisac, prirodnjak i pčelar. U isto vreme na jednom mestu sačuvani su od nestanka stari alati i razni predmeti koje su Živanovići koristili kroz istoriju, jer najmanje tri veka ova porodica živi u Sremskim Karlovcima.

Žarko Živanović kaže da je sačuvan samo deo bogate zaostavštine njegovog pradede.

Pošto je mnogo radio u profesuri i nauci, od tog tempa mu je oslabilo zdravlje. Njegov prijatelj i doktor Đorđe Natošević mu je nekoliko godina ranije predložio da podigne voćnjak i vinograd na potezu Matej kod Karlovaca. Ipak, posle nekog vremena, dovodi uglednog karlovačkog pčelara Poju Nikolića koji ga uči veštinama pčelarstva. Kada ga je prvi put ubola pčela osetio je neku neverovatnu energiju i tvrdio je da se posle toga nikad nije zdravije i bolje osećao. On je tu pčelu ožalio i napisao “Odu pčeli” - kaže Žarko.


Pošto je svemu pristupao naučno tako se i pčelarstvu posvetio, pa je ubrzo napravio košnicu koju je nazvao "Amerikanka“. Bila je to prva košnica za humano pčelarstvo, jer u tadašnjem pčelarstvu pčele su bile ubijane da bi se došlo do meda. Ona izgleda kao mala kuća sa krovom, a narod je košnici dao naziv "Živanovićka". To je zapravo prva moderna košnica sa pokretnim saćem na ovim prostorima. U njoj postoji ram, koji se vadi iz nje, potom se stresaju pčele, a ram ide u centifugalnu mašinu koja se naziva “vrcaljkom”. U ovoj mašini ramovi se vrte u krug, med izlazi iz ramova i cedi se u kantu. Zahvaljujući novoj košnici “Živanovićki”, profesor je prestao sa ubijanjem pčela. Pčele su se lako mogle prenositi sa paše na pašu, pa su prinosi meda bili značajno veći, a prvi put je bilo moguće da se cede različite vrste meda, kao što su bagremov, livadski, zatim lipov med, suncokretov, šumski i razni drugi. Ova košnica se i danas čuva u muzeju.

Među brojnim fotografijama i drugim eksponatima koji su stari i više od veka posebno mesto zauzima i košnica "crkvica“, kopija manastira Ravanice gde je održana skupština za osnivanje prve Srpske pčelarske zadruge u Rumi 1899. godine.


Muzej čuva od zaborava i brojne edukativne materijale koje je izdavao Jovan Živanović na temu pčelarstva. On je takođe, 1878. godine, osnovao, drugu u Evropi, katedru za pčelarstvo na kojoj je i predavao u Karlovačkoj bogosloviji.

Koliko je ovaj muzej poznat svedoči i veliki broj poseta, kako turističkih, tako i stručnih škola, odnosno fakulteta.

– Smisao ovog prostora nije samo da sačuva uspomene, već i edukuje ljude o pčelarstvu i njegovoj istoriji - navodi Žarko.



Pčelarstvom se Živanovići bave već 155 godina u kontinuitetu kroz pet generacija pčelara u porodici. Kako su dolazila nova pokolenja tako su učila i unapređivala pčelarstvo od prethodnih generacija. Retko se koja porodica može pohvaliti toliko dugom tradicijom u svetu.

Vinogradarstvo i vinarstvo

Porodica Živanović ima i dugu tradiciju proizvodnje grožđa i vina i već se u sedam generacija bave vinogradarstvom i vinarstvom . Ta tradicija doseže do Teodora Živanovića, dede profesora Jovana Živanovića, i do daleke 1770. godine.

Proizvodnja vina odvija se u dva različita objekta. Primarna proizvodnja se odvija u modernoj vinariji i vinskom podrumu sa inox buradima i vinifikatorima za fermentaciju crvenih vina. Drugi, stari Lagum, star oko 250 godina služi za odležavanje crvenih vina u drvenim barik buradima.


U Muzeju se mogu videti i fotografije porodičnih vinograda sa beračima grožđa, velike berbe grožđa, snimci starih mašina koje su se koristile za proizvodnju tridesetih godina prošlog veka.

Tu su i stare muljače za grožđe, stare prese, davnašnje pumpe za pretakanje vina, ali i “putunja “, koš u koji se stavlja obrano grožđe, zatim razna priznanja i diplome za vino iz Kraljevine Jugoslavije.

Oceni vest:
9
0

* Sva polja su obavezna (Preostalo 500 karaktera)

Pošalji fotografiju uz komentar (do 2MB)
  • Stanko

    pre 18 dana i 19 sati

    Clanak je vrlo koncizan i lepo objasnjava i opisuje muzej i delatnost za koju je napisan, ali vina se ne mogu opisati vec se moraju probati sto svima preporučujem jer onda nece stati samo na tome vec treba uzimati kako u vinu tako i u medu.

    Oceni komentar:
    0
    1