Na današnji dan pre 193 godine osnovana Matica srpska

Na današnji dan pre 193 godine osnovana Matica srpska

Najstarija srpska književna, kulturna i naučna institucija osnovana je  16. februara 1826. godine u Pešti, u vreme oslobađanja Srbije od viševekovne turske vlasti i jačanja svesti o potrebi da se srpski narod u punoj meri uključi u savremene evropske tokove, uz očuvanje nacionalnog i kulturnog identiteta.

Njeno delovanje je od samog početka bilo usmereno na predstavljanje srpske kulture u Evropi, a sa druge strane na prosvećivanje naroda. U tom cilju razvijena je bogata izdavačka delatnost. Osnovu je činio čuveni Letopis, pokrenut 1824. godine. Kasnije su nastale brojne edicije, a među njima i jedna sa naglašenom prosvetiteljskom ulogom koja je nosila naziv Knjige za narod.

Od četrdesetih godina XIX veka stvarani su uslovi za bavljenje naukom. Tada je formirana biblioteka sa knjižnim fondovima iz različitih naučnih oblasti i zbirka rukopisa.

Matica srpska je 1864. godine preseljena iz peštanskog Tekelijanuma u novosadski Platoneum. Novi Sad je od tada poznat kao Srpska Atina. Grad je dobio taj naziv jer se smatralo da su se oko Matice srpske okupljali najobrazovaniji i najmudriji ljudi. Ta veza je kasnije postala još naglašenija. Vremenom,  postala je simbol građanskog društva, visoke kulture, prosvetiteljstva i dobročinstva. Međutim, ona je bila i ostala opštenarodna.

Njeni osnivači (mladi doktorand Jovan Hadžić i bogati poslovni ljudi: Đorđe Stanković, Josif Milovuk, Jovan Demetrović, Gavrilo Bozitovac, Andrija Rozmirović i Petar Rajić), kao i prvi priložnici, živeli su u različitim sredinama, od Beča do Temišvara i od Dubrovnika do Pešte. Dobrotvori i članovi pripadali su različitim društvenim slojevima  – od vladara i kraljeva, pisaca, narodnih tribuna, svetski poznatih naučnika, poput Mihajla Pupina, do manje znanih građani koji su svojim prilozima podržavali prosvetiteljsku misiju Matice srpske.

Povezala ih je plemenita ideja o stvaranju jedne, jedinstvene košnice i stav da je čast služiti časnoj Matici srpskoj. Tu misao su sledile hiljade ljudi. Među njima je bilo i pripadnika drugih naroda. Upravo zahvaljujući širokoj podršci iz naroda, Matica je jedno vreme bila najbogatija zadužbinska ustanova u Ugarskoj. Iz njenih fondova su finansirani kapitalni projekti od značaja za standardizaciju srpskog jezika i za razvoj različitih naučnih disciplina. Istovremeno, Matica se starala o školovanju darovitih đaka i studenata, a time i o stvaranju srpske intelektualne elite.

Danas Matica srpska ima oko 2.000 saradnika. Oni su uključeni u više desetina naučnih i razvojnih projekata, u okviru Odeljenja za književnost i jezik, Leksikografskog odeljenja, Odeljenja za društvene nauke, Odeljenja za prirodne nauke, Odeljenja za likovne umetnosti, Odeljenja za scenske umetnosti i muziku i Rukopisnog odeljenja.

Povodom obeležavanja 193 godine od osnivanja, u subotu 16. februara, sa početkom u 19 časova, u Svečanoj sali Matice srpske biće održana svečana sednica.

Izvori: Radio-televizija VojvodineMatica srpska

Oceni vest:
6
0

* Sva polja su obavezna

Pošalji fotografiju uz komentar (do 2MB)

Ovaj članak još uvek nije komentarisan

servisne informacije sahrane horoskop Vreme u Novom Sadu isključenje vode raspored sahrana novi sad Elektrodistribucija Novi Sad raspored ispraćaja i sahrana matičar novi sad jkp lisje raspored sahrana i ispraćaja jkp novosadska toplana novorođenčad JKP Vodovod i kanalizacija novosadsko porodilište servisne informacije novi sad bebe gradonačelnik Novog Sada Miloš Vučević gradsko groblje betanija Isključenje struje novosađani isključenja struje Republički hidrometeorološki zavod RHMZ klinika za ginekologiju i akušerstvo restorani novi sad elektrovojvodina bez vode vremenska prognoza