STARE GRADSKE PRIČE: Novosadske lepotice iz prošlosti

STARE GRADSKE PRIČE: Novosadske lepotice iz prošlosti

Novi Sad i Vojvodina su oduvek bili poznati, između ostalih stvari, i po lepim i pametnim ženama. O njima se oduvek govorilo po vojvođanskim “štraftama”, okretale se glave i skidali šeširi u znak pozdrava i poštovanja prema ovim prirodnim lepotama Vojvodine. Pošto nam za koji dan dolazi i 8. mart, ”Dan žena”, ovaj tekst posvećujemo svim pripadnicama lepšeg pola i želimo ovom prilikom da vas podsetimo na neke lepotice iz naše prošlosti.

Jedna od poznatijih  lepotica iz XIX veka je svakako bila žena Pavla Berića, sekretara karlovačkog mitropolita Stefana Stratimirovića, a kćer advokata Emanuela Kolarovića iz Karlovaca. Za nju, u svojoj autobiografiji, naš poznati književnik i političar Jovan Subotić kaže “da je velika šteta, što je nije poznavao nemački klasičar Martin Viland, koji bi je sigurno proglasio za treću korintsku heteru”. Nešto kasnije u Novom Sadu, na glasu su zbog svoje lepote bile i glumice Srpskog narodnog pozorišta, a pogotovo Jovanka Kirković i Mila (nepoznato prezime), kći zvonara Nikolajevske crkve, a obe ljubavi pesnika Laze Kostića. Prva je rano umrla od tuberkoloze, a druga se udala za nekog bogataša u Rumuniji, gde joj se gubi svaki trag.

 

Za njima svakako zaslužuju da se pomene Saveta Slavnić, supruga komediografa Koste Trifkovića i Zora Davidović, kći jednog žitarskog trgovca. Ona se iz materijalnih razloga udala za majora Stuhika, Čeha po narodnosti, koji je bio na službi u Petrovaradinu, čoveka koji je bio daleko stariji od nje. Za ovaj brak Novosađani su krivili njenog oca Đuru, zvanog “teča”, poreklom Beograđanina, što se lepo vidi i iz ovih stihova, koji se pripisuju sekretaru Matice srpske, književniku Milanu Saviću:

“Sejem žito – niče zob,

ubio te tečo Bog,

što ti dade lepu Zoru,

matorom majoru!”

Ali Zora, na žalost, brzo ostaje udovica, pa je pošla za novosadskog lekara dr Aleksandra Kodu. Njen lik je slikar Paja Jovanović uzeo za glavu svetog Đorđa, kada je radio ikonostas Saborne crkve u Novom Sadu. Njena kći iz ovoga braka Vera Kodina, takođe je bila poznata novosadska lepotica.

Kao osobito lepa žena iz druge polovine XIX veka, važila je Angelina Nenadović iz Karlovaca, koja je isto kao i Olga Roglić, do kraja života ostala neudata. Za nju se priča da je imala đuvegija i prosilaca, ali je ona svakom od njih davala “korpu”. Zbog nje su se neki zakaluđerili, kao npr. Anatolije Jankovič, arhimandrit krušedolski, a đaci karlovački “zinuli bi od čuda” kada bi ugledali njeno lice za koje kažu “da je bilo belo kao alabaster”. Pričalo se da se razočarala kada je videla kako joj tri udate sestre žive u braku, mučeći se sa decom i domaćinstvom, pa je zato rešila da pođe tim putem. Otac joj je bio austrijski oficir, pa je po toj liniji dobila koncesiju da drži trafiku u Beču, gde je provela tridesetak godina, ali se ponovo vratila u Karlovce, gde je u poodmaklim godinama i umrla.

U Novom Sadu kao lepotica pamti se i Ravna Zrnić, jedinica Pere Zrnića, zakupca čistoće novosadskih ulica. Ona je kroz grad paradirala u četvoroprežnom fijakeru i sa livrejisanim slugom. Udala se za jednog katoličkog fratra, koji je skinuo mantiju i prešao u protestante, a pošto je ubrzo umro, preudala se u Belu Crkvu mada je i drugog muža nadživela, nemajući ni sa njim poroda.

Za Ljubicom Petković iz Inđije ludovali su mnogi novosadski momci, a među njima i Isidor Bajić, koji joj je posvetio jednu svoju kompoziciju, dok se ona udala za ostarelog generala Đuru Žunca, koji je tada bio na dužnosti u Petrovaradinskoj tvrđavi. Lepa je bila i Nevena Jovanović, Zmajeva sinovica, a supruga inžinjera Dušana Jankovića iz Srbobrana, sa kim nije imala potomke, ali je zato srećno živela u braku, što je bio redak slučaj sa ženama koje su mnogima zapadale za oko.

Autor:  Zoran Knežev, hroničar i publicista

Izvori:

  • “Autobiografija” – Jovan Subotić
  • Enciklopedije Novog Sada – Novosadski klub
  • Sveske za istoriju Novog Sada – Novosadski klub
  • “Novosadske biografije” – Vasa Stajić
  • Rukopisi Živka Markovića

Fotografije su preuzete iz knjige “Koreni fotografije Novog Sada” Borivoja Mirosavljevića i iz privatne digitalne kolekcije autora. 

Oceni vest:
18
105

* Sva polja su obavezna

Pošalji fotografiju uz komentar (do 2MB)
  • Bora

    pre 571 dan i 15 sati

    "Fotografije su preuzete iz knjige “Koreni fotografije Novog Sada” Borivoja Mirosavljevića i iz privatne digitalne kolekcije autora."
    Da, ali bez saglasnosti autora. Nije dovoljno napisati od kaga je uzeto, već se mora tražiti saglasnost. To već i osnovnoškolci znaju, a znaju i da neovlašteno korišćenje fotografija, delova teksta (celog teksta) predstavlja povredu autorskih prava i podleže zakonskim sankcijama. Krajnje vreme bi bilo da to nauči i hroničar i publicista.

    Oceni komentar:
    1
    10
novosađani Vreme u Novom Sadu novosadski sajam porodilje isključenja struje zdravko jelušić novosadsko porodilište galerija matice srpske prognoza vremena betanija bebe bez vode bez struje servisne informacije novi sad Isključenje struje elektrovojvodina gradonačelnik Miloš Vučević isključenje vode vremenska prognoza novosadski maraton JKP Vodovod i kanalizacija novosadski oktoberfest Spens pivo Republički hidrometeorološki zavod OK Vojvodina novosadska policija novorođenčad gradonačelnik Novog Sada Miloš Vučević klinika za ginekologiju i akušerstvo