Izložba “Pobeda je ženskog roda” u trci za Projekat godine ICOM-a (FOTO)

Izložba Muzeja Vojvodine i Muzeja savremene umetnosti Vojvodine (MSUV) nominovana je za internacionalnu nagradu.

U pitanju je projekat “Pobeda je ženskog roda – Žene Vojvodine u borbi protiv fašizma” koji je nominovan za nagradu ICOM (International Council of Museums) Srbija u kategoriji “Projekat godine”.

Ova izložba, koju su zajedničkim snagama realizovali Muzej Vojvodine i Muzej savremene umetnosti Vojvodine u povodu obeležavanja osam decenija od pobede nad fašizmom, bazirana je na brojnim artefaktima koji se čuvaju u fondovima ove dve kuće, a svoj doprinos su dale i druge muzejske ustanove, zatim Biblioteka Matice srpske, kao i RTV Vojvodine, a pomogla su je i privatna lica, koja su otvorila porodične kolekcije, vezane za živote pojedinih antifašistkinja.

Autori izložbe su kustoski timom Odeljenja savremene istorije Muzeja Vojvodine Kristina Meneši, dr Aleksandar Horvat i Vojislav Martinov, te dr Sanja Kojić Mladenov, muzejske savetnice Muzeja savremene umetnosti Vojvodine.

– Nakon izbijanja Drugog svetskog rata u Jugoslaviji, žene su se masovno odazvale pozivu KPJ na borbu protiv okupatora. Od samog početka ovog rata, žene kroz različite forme ilegalnog rada u pokretu otpora postaju aktivne akterke borbe, osporavajući tako dotadašnje norme u ulogama koje su im dodeljivane i započinjući stvaranje nove dinamike odnosa među polovima –  navodi jedna od autorki Kristina Meneši.

U okviru hronološko-tematskog koncepta, a posredstvom istorijskih predmeta, dokumenata, umetničkih radova i ličnih biografija pojedinih aktivistkinja, javnost je od 7. novembra do 7. decembra 2025. bila u prilici da se upozna sa različitim aspektima ženskog angažmana u borbi protiv fašizma.

Projekat je u svom fokusu imao različite aspekte ženskog angažmana u borbi protiv fašizma.

Poseban iskorak u pogledu ove izložbe istorijskog karaktera je uključivanje radova savremenih umetnica (Milica Tomić, Milica Dukić, Milica Rakić i Jelena Jureša), koje su u svom stvaralaštvu inspiraciju tražile u temama NOB-a, AFŽ-a i antifašizma. Neke od njih polazile su od autentičnih ličnosti i događaja, koriste istorijske artefakte – predmete, dokumente, fotografije, kao i životne priče, a druge su inspirisala konkretna mesta borbi ili kreiraju potencijalne ambijente otpora i kritike zaborava.

Na izložbi je ukupno bilo izloženo 330 predmeta, a postavka je u celini bila dvojezična – na srpskom i engleskom jeziku. U katalogu izložbe, na preko 250 stranica, autorski tim je u šest originalnih naučnih radova – istraživačkih studija, analizirao različite aspekte borbe za emancipaciju žena u okviru antifašističkog i revolucionarnog pokreta u Vojvodini.

Kako se navodi u preporuci na sajtu ICOM-a, sudeći po medijskim natpisima i prisutnosti na društvenim mrežama, izložba je privukla veliku pažnju javnosti zahvaljujući uspešnom dizajnu, konceptu, velikom broju izloženih predmeta i bogatom pratećem programu, dok je katalog dobro prihvaćen kod akademske i stručne javnosti.

– Sve to je rezultovalo buđenjem interesovanja za temu ženske emancipacije u okvirima revolucionarnog i antifašističkog pokreta, kao autentičnog, a zaboravljenog istorijskog iskustva žena sa ovih prostora – navodi potpisnica preporuke kustoskinja-istoričarka Kristina Jorgić Stepanović.